Maandelijks archief: augustus 2006

Boris van der Ham: ‘Als D66 opgeheven wordt, begin ik een nieuwe partij’

Geschreven voor Vrij Nederland:

Meteen aan het begin van het zomerreces ging Boris van der Ham (32) op vakantie naar Japan, maar echt ontspannen kon hij niet. Zijn gedachten waren in Nederland, bij het gedoe in zijn partij en bij de komende verkiezingen. De campagne is begonnen en Van der Ham is volop in actie: afgelopen zaterdag stond hij als boegbeeld voorop het sloepje van D66 in de Gay Parade en de komende weken zal hij alle studentensteden bezoeken. Om te redden wat er te redden valt.

Zeven was van der Ham toen hij voor het eerst met een vriendje folderde voor d’66 – en dat was geen incident. Ook als scholier en als student aan de Maastrichtse Toneelacademie bleef hij actief voor de partij en was hij voorzitter van Jonge Democraten. Na een carrière als acteur koos hij uiteindelijk voor de politiek en werd in 2002 lid van de Tweede Kamer. Ook bij de komende verkiezingen staat van der Ham weer op de lijst. Als hij gekozen wordt, is hij met zijn tweeëndertig jaar in één klap de een van de meest ervaren parlementariërs van D66.

Wat vindt de acteur Boris van der Ham van de theatrale prestaties van D66 tijdens het kabinet Balkenende II?

‘We hebben wat mindere scènes gehad. Uruzgan is daar een voorbeeld van. Maar de regisseur van deze scène Boris Dittrich heeft zijn conclusies getrokken en is opgestapt.’

Had D66 de stekker niet eerder uit het kabinet moeten trekken?

‘Achteraf vind ik dat we er bij Uruzgan uit hadden moeten stappen. Er werd toen in de Kamer geen open discussie gevoerd. De regering riep dat het om een wederopbouwmissie ging terwijl veel erop wees dat het een vechtmissie zou worden. Het stoorde mij enorm dat ze niet eerlijk waren.’

Aan de andere kant: de economie in Nederland trekt aan en het grote oogsten is begonnen. Had D66 de rit niet beter uit kunnen zitten?

‘Het is natuurlijk wel balen dat het economische succes van Balkenende II nu meer op de VVD en het CDA straalt dan op ons. Het was ook het beleid van D66. Toch sta ik achter ons vertrek. D66 had eerder al moeite met het rechte-rug-fetisjisme van Rita Verdonk. Toen zij haar macht ging misbruiken om haar eigen straatje schoon te vegen, was dat een brug te ver. De peilingen laten het nog niet zien, maar ik hoop dat de kiezer nu door heeft dat D66 echt durft.’

Heeft D66 niet veel verspeeld doordat Lousewies van der Laan en Alexander Pechtold beiden gingen roepen dat ze persoonlijk verantwoordelijk waren voor de val?

‘We hebben het samen gedaan. Zowel Pechtold als Van der Laan hebben hun aandeel gehad.’

In NRC Handelsblad zei Lousewies van der Laan dat Alexander Pechtold de partij wil gaan leiden zoals Marijnissen de SP bestiert. Kunt u wel onder zo’n fractievoorzitter functioneren?

‘Waarom van der Laan dit denkt, is mij een raadsel en ik zie het Pechtold ook niet doen, zo is hij niet. En als hij toch met een knoet op me afkomt, dan zou ik hem als een echte D66’er uitlachen.’

Kun je niet beter toch een nieuwe partij oprichten en met een schone lei beginnen?

‘Als D66 opgeheven wordt, begin ik een nieuwe partij die op precies dezelfde manier voorop wil lopen. Er zijn steeds van die clubjes als Opschudding, Niet Nix en nu weer Lux Voor, die dwars door partijen heen de politiek willen vernieuwen. Als je bij dat soort mensen voorstelt om een nieuwe partij te beginnen, durft uiteindelijk niemand dat te doen en worden ze als talentjes allemaal overgehaald door bestaande partijen.’

D66 staat op twee zetels in de peilingen. Op welke plek denkt u te komen?

‘Na Pechtold zal er wel een vrouw op nummer twee komen, denk ik. Ook Bert Bakker zal hoog eindigen. Ik ben de meer activistische, sociale en groene kandidaat. Ik hoop dat de leden daar oren naar hebben. Er moet in de partij wat te kiezen zijn en mijn stijl voegt iets toe aan die van Bakker en Pechtold.’

Wat gaat u doen wanneer u niet meer in de Kamer komt? Terug het theater in?

‘Ik ben totaal niet bezig met de vraag wat ik ga doen als ik niet gekozen word. Wel zal ik maatschappelijk actief blijven. Of ik terug naar het theater ga, weet ik niet. Werken met teksten die niet van jou zijn en een regisseur die zegt of je links of rechts moet staan, vind ik veel te hiërarchisch. Dat doet mij teveel aan de SP van Jan Marijnissen denken.’

(08-08-2006 voor Vrij Nederland)