Nederlandse soldaten in de loopgraven

Gisteren overleed de laatste Franse veteraan van Eerste Wereldoorlog. 110 jaar oud was hij. De enige overgebleven Duitse veteraan blies op nieuwjaarsdag zijn laatste adem uit. Het schijnt dat in Canada, Engeland, de Verenigde Staten nog enkele honderdplussers rondlopen die gevochten hebben in de Grote Oorlog. Nog even en niemand kan het verhaal nog navertellen.

Wie dacht dat Nederlandse soldaten in de eerste wereldoorlog alleen maar kaartend de grenzen van hun neutrale land bewaakten, heeft het mis. Ook Nederlandse soldaten dienden in de loopgraven aan het front. Het waren geen fanatieke militairen uit Alkmaar of Dordrecht maar jonge mannen die enkele jaren daarvoor naar Canada waren getrokken om een nieuw leven te beginnen. Dromend van grote landerijen en veel ruimte voor hun kroost.

Misschien dachten ze dat de oorlog zo voorbij zou zijn en dat ze daarna hun familie en vrienden in Nederland konden opzoeken. Even met het vliegtuig heen en weer zat er in die dagen nog niet in. Afgelopen weekend maakten wij op uitnodiging van de postdoctorale kunstopleiding DasArts uit Amsterdam een korte trip door de Ieperse velden van welleer. Daar werden wij onder de Menenpoort gewezen op een van die Nederlanders: P.F. van der Maaten. Hij zou zijn familie en vrienden in zijn moederland echter nooit meer weerzien, hij sneuvelde in de modder rond Ieper.

Maar het kan altijd nog dramatischer: de Belg Vangheluwe verruilde zijn West-Vlaamse geboorteplaats Roeselare voor avontuur overzee. Hij meldde zich bij het leger om zijn moederland te bevrijden. Vangheluwe zou Roeselare echter nooit bereiken, die stad lag enkele kilometers achter de Duitse loopgraven. In de voortuin van zijn jeugd kwam ook deze arme Belg om.

Nu prijken de namen van de Belg en de Nederlander op Menenpoort in Ieper tussen tienduizenden anderen. Maar wat staat eronder een andere naam? Vangheluwe diende als ‘Vemel’ en van der Maaten als ‘Martin’. Waarschijnlijk waren hun namen te ingewikkeld voor de militair die hun inschreef. Ook gewone Canadezen, Amerikanen en Britten schreven zich soms onder een andere naam in. Een strafblad was voor hen vaak de reden. Na de oorlog hoopten deze criminelen onder een nieuwe identiteit verder te leven. Het maakte het leger niet uit of je naam echt was, ze hadden kanonnenvlees nodig, eindeloos veel kanonnenvlees.

Notice: compact(): Undefined variable: limits in D:\www\levenoppluto.nl\www\wp-includes\class-wp-comment-query.php on line 860 Notice: compact(): Undefined variable: groupby in D:\www\levenoppluto.nl\www\wp-includes\class-wp-comment-query.php on line 860